[PDF]

(Brussel 28 maart 2013) Enkele uren nadat Knack gisteren een artikel[1] publiceerde van twee  juridische experten werd het aardappelproces, voorzien op 2 april, uitgesteld. In dit artikel maken de juristen brandhout van de veroordeling tot bendevorming en het criminaliseren van politieke acties.

Field Liberation Movement stelt de PubliekeExpertisePublique, aardappelruil en Ronde Tafel, die gepland waren tijdens het proces,  uit tot de volgende zitting. De datum wordt op 2 april beslist.
FLM nodigt iedereen uit om op onderzoek te gaan naar de industriële belangen in het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) en de impact hiervan op hun onderzoeksprioriteiten en investeringen. Dit als vervolg op de biotech-wandeling die we vorig jaar organiseerden[2].

Het VIB, één van de burgerlijke partijen in de rechtszaak, is terecht genomineerd voor de Greenwash-awards van Climaxi. Wij moedigen iedereen aan op hen te stemmen.[3]

De boodschap is duidelijk: wij houden vol in de strijd voor een eerlijke en duurzame landbouw dus zonder GGOs.

********************

Achtergrond: De Grote Aardappelruil

De actie

De beklaagden in het aardappelproces namen deel aan een politieke actie van burgerlijke ongehoorzaamheid om een maatschappelijk probleem zichtbaar te maken.

Op 29 mei 2011 ruilden een 400-tal demonstranten enkele genetisch gemanipuleerde aardappelen op een demonstratie-proefveld te Wetteren door biologisch exemplaren die geteeld worden omwille van hun goede weerstand tegen de aardappelziekte. Ze wilden het beleid aanklagen dat ongewenst genetisch gemanipuleerd voedsel in de landbouw wil toelaten terwijl de gezondheids- en milieueffecten onvoldoende getest zijn. Met de actie verzetten ze zich ook tegen de steeds verder gaande privatisering van de voedselproductie o.a. door het nemen van patenten op gewassen.

Er is al jaren vergeefs getracht om een breed democratisch debat rond genetisch gemanipuleerde gewassen te organiseren. Milieu- en landbouworganisaties als Wervel, Landwijzer, Greenpeace of Bioforum zetten zich dag in dag uit in voor een duurzame landbouw en benadrukken dat GGOs daar niet in thuishoren. Ze tekenden bezwaar aan tegen de aardappelveldproef die ze ongewenst en zinloos noemden. Bovendien houdt ze risico’s in voor het leefmilieu volgens de organisaties. Zelfs drie experten uit de bioveiligheidsraad gaven een negatief advies voor de proef, omwille van de risico’s voor het leefmilieu. Een Gentse rechter oordeelde in augustus 2012 zelfs dat de vergunning onwettig was omdat niet gemotiveerd was waarom de bevoegde ministers geen rekening hielden met bezwaarschriften, noch met de minderheidsstellingen uit de bioveiligheidsraad.

De actie vond dus plaats nadat alle andere pogingen tot democratische inspraak systematisch van tafel geveegd werden. De echte structurele problemen in de landbouw en de maatschappelijke gevolgen van het gebruik van genetisch gemanipuleerde organismen dreigden genegeerd te worden. Publiek debat werd door deze actie terug geopend, getuige de talloze debatavonden waar actievoerders aan deelnamen, alsook opiniestukken van gerenommeerde wetenschappers in diverse media. De Vlaamse overheid blijft echter doof, en het gerecht weigert om onduidelijke redenen het evidente politieke karakter van de actie te erkennen.

Het proces

Via rechtstreekse dagvaarding en burgerlijke partijstelling kozen het parket en het onderzoeksconsortium ervoor om het debat via de rechtbank te voeren. De activisten kunnen zich beroepen op een grondig voorbereide verdediging. Deze baseerde zich onder meer op het inroepen van expert-getuigen, videoverklaringen van wetenschappers en een videoverslag van de actie om aan te tonen dat de actie kadert binnen de vrijheid van meningsuiting en de politieke noodzakelijkheid om het voorzorgsprincipe te waarborgen. De motieven voor de actie in Wetteren waren de bescherming van het leefmilieu, van de volksgezondheid en het voortbestaan van de boerenlandbouw.

Zonder enige vorm van discussie weigerden de rechters deze getuigenissen te horen en videomateriaal van de actie te bekijken. De getuigenissen waren van belang om het politieke karakter van deze actie te kunnen benadrukken. Ze weigerden eveneens de meer dan 90 vrijwillige verschijners tot het proces toe te laten, welke zich uit verontwaardiging door de criminalisering medeplichtig verklaarden aan de actie. De rechters schonden zo het recht op eerlijke verdediging van de beklaagden. Zo brengen ze bovendien het essentiële recht op burgerprotest tegen ondemocratische beslissingen met een grote socio-economische impact, zoals het gebruik van genetisch gemanipuleerde organismen in de landbouw, in gevaar. De advocaten van de beklaagden konden niet anders dan werkloos toezien. Er werd daarom beslist de rechtszaal te verlaten om de eenzijdigheid van deze uitspraak te demonstreren.

De boodschap is duidelijk: wij houden vol in de strijd voor een eerlijke, duurzame, GGO-vrije landbouw. Wij staan recht in onze schoenen,  en we zijn met steeds meer.


[1]   http://www.fieldliberation.org/2013/03/27/juristen-serge-gutwirth-en-dirk-voorhoof-vragen-de-rechtbank-van-dendermonde-om-buitensporige-veroordelingen-van-aardappelactivisten-in-te-trekken/

[2]   http://www.fieldliberation.org/2012/05/30/press-review-may-2012-courtcase-day-1-biotech-walk/