Morgen (3 juni 2014) verschijnen 11 activisten voor het Hof van Beroep te Gent in de GGO-aardappelzaak. De beklaagden zullen er aanvoeren dat ze hun wettelijk recht op vrije meningsuiting uitoefenden door aan de actie tegen de aardappelveldproef deel te nemen.

De actie in Wetteren op 29 mei 2011 was niet alleen een legitieme vorm van verzet maar tegelijk ook een burgerlijke aanklacht tegen een illegaal veld. De aflevering van de vergunning voor het proefveld in Wetteren gebeurde namelijk niet volgens de regels van het spel. Een Gentse rechter bevestigde dan ook dat de vergunning van de aardappelproef onwettig was tijdens een uitspraak in augustus 2012. Het ministerieel besluit dat de toestemming gaf voor de veldproef was – zoals de Gentse rechter benadrukte – onvoldoende gemotiveerd. De vereiste studies met betrekking tot de stapsgewijze introductie werden niet uitgevoerd en het voorzorgsprincipe werd daardoor niet gerespecteerd.

De activisten hadden dus alle recht op tussenkomst. Op basis van een gelijkaardige redenering sprak een Franse rechter aan het hof van Beroep in Colmar, enkele weken geleden 54 veldbevrijders vrij van vernieling van een proefveld: “[E]en persoon die, wanneer hij wordt geconfronteerd met een actueel, zeker of ernstig gevaar voor hemzelf, voor derden of voor een rechtsgoed, een handeling stelt die noodzakelijk is om de persoon of het rechtsgoed te vrijwaren, is niet strafbaar.”

“Dat vergunningen voor GGO-proefvelden eerst gegeven worden en achteraf onwettig blijken, hoeft niet te verbazen. Op verschillende niveaus wordt het op democratische wijze tot stand gekomen voorzorgsprincipe steeds meer met de voeten getreden bij de introductie van genetisch gemanipuleerde gewassen in de landbouw”, aldus Kobe Matthys, vrijwillig verschijner in het aardappelproces. En deze toch wel alarmerende tendens heeft zich tijdens de afgelopen jaren nog sterker afgetekend.

Zo leverden ministers Onkelinx en Magnette op 5 december 2013 een vergunning af voor een bosje GGO-populieren. De zevenjarige veldproef zou dit jaar van start kunnen gaan. Nochtans gaven slechts drie van de twaalf experten uit de bioveiligheidsraad (waarvan er twee conflicterende belangen hebben) een positief advies. Twee andere experten verklaarden dat de proef onnodige risico’s met zich meebrengt en daarom niet uitgevoerd zou mogen worden. De rest van de experten onthield zich. En dit terwijl – volgens Philippe Baret in de Standaard – geen enkele vergadering over het dossier heeft plaatsgevonden. “Belgie is vandaag niet in staat om een wettelijk verplichte bioveiligheidsraad naar behoren te laten functioneren. Zolang dit niet opgelost is zou geen enkel dossier rond GGO-veldproeven behandeld, laat staan positief geadviseerd mogen worden”, aldus Steven Desanghere, één van de beklaagden in het proces.

“Ook op Europees niveau bestaat er een enorm democratisch deficit in de GGO-dossiers”, stelt Nina Holland, werkzaam bij Corporate Europe Observatory en vrijwillig verschijner. In februari 2014 verklaarden een record aantal van 19 EU-landen zich in de Europese Raad tegen de toelating van Pioneer’s genetisch gemanipuleerde maïs voor teelt. België is één van de landen die zich onthielden, een gevolg van de verdeeldheid tussen Vlaanderen (voor) en Wallonië (tegen). Zelfs met negentien landen tegen en vijf stemmen voor, is de Europese Commissie nog steeds zinnens om de maïs goed te keuren. Via een op komst zijnd Europees voorstel zullen individuele lidstaten de teelt alsnog kunnen verbieden, in theorie althans. Landen moeten hiervoor echter eerst de medewerking vragen van het bedrijf dat de aanvraag doet, Monsanto of Syngenta bijvoorbeeld. Dat geeft deze bedrijven een ongekend sterke rol in de procedure. Pas in tweede instantie mogen nog beperkte andere gronden worden aangevoerd, maar het is niet zeker of een verbod op deze gronden juridisch stand zal houden mocht het aangevochten worden. “Uit een gelekt strategiedocument van biotech lobbygroep EuropaBio wordt duidelijk dat zij een stevig stempel op dit voorstel hebben kunnen drukken”, besluit Nina Holland.

Eurocommissaris De Gucht doet er alles aan om te evolueren naar een Monsanto-vriendelijk Europa. Genetisch gemanipuleerde gewassen zijn een heet hangijzer in de op tafel liggende vrijhandelsakkoorden tussen de EU en de VS, de zogenaamde TTIP. Deze onderhandelingen verlopen geheim, en op geen enkele manier kan men vandaag garanderen dat de Europese markt niet verder overspoeld zal worden met genetisch gemanipuleerde zaden of voedingswaren die GGOs bevatten als gevolg van het op til zijnde akkoord.

Het is onaanvaardbaar dat winsten van multinationale ondernemingen voor gaan op de belangen van boeren, burgers en het leefmilieu. Er zijn voldoende wetenschappelijke bewijzen die aantonen dat de introductie van GGO’s in de landbouw neerkomt op het negeren van het voorzorgsprincipe.

De vrienden van het Field Liberation Movement blijven de ondemocratische politieke besluitvorming inzake genetisch gemanipuleerde gewassen dan ook op alle mogelijke manieren aanklagen. Morgen zullen ze een “Schoffel Kata” uitvoeren net voor de aanvang van het proces in beroep. Deze reeks van bewegingen met behulp van boerengereedschap op basis van de Japanse zelfverdedigingskunst zijn een symbool voor de strijd voor voedselsoevereiniteit.

De aardappelbeklaagden staan niet alleen in hun juridische strijd. Meer dan 90 mensen zullen zich opnieuw aan het hof van beroep aanbieden om vrijwillig te verschijnen in de zaak. Onder hen tal van professoren van Belgische universiteiten, Europarlementslid Bart Staes, enkele boeren en bezorgde burgers.

Steun van organisaties als Greenpeace, Oxfam, BBL, 11.11.11, Vredesactie, ABVV en juristen (Jan Nolf, Serge Gutwirth, Dirk Voorhoof, Eva Brems,…)

Achtergrond:

Over het Field Liberation Movement : fieldliberation.org
Over de impact van de business lobby op Europees beleid: corporateeurope.org/food-and-agriculture

3 juni 2014 Praktisch:

• 8h Mobilisatie op de Kouter (Gent). Mogelijkheid tot interviews
• 8h30 Sympathisanten en beklaagden doen de SCHOFFEL-KATA en tonen hun vastberadenheid om een eerlijke en duurzame boerenlandbouw te blijven verdedigen. Schoffel-Kata : youtube.com/watch?v=VFaaiJg0M3E
• 9h Aanvang proces in beroep (Koophandelsplein 23, Gent)